پلیس و مبارزه با فساد اداری در اجرای بیانیه گام دوم انقلاب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی

2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر

3 استادیار حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر

چکیده

فساد پدیده‌ای همه‌گیر و جهانی است که بسته به صورت‌بندی‌های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی شکل گرفته و با صور گوناگون ظاهر می‌شود. رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم انقلاب در راستای گسترش عدالت و مبارزه با فساد توصیه‌های لازم را ارائه دادند. از آنجاکه فساد، امری منطقه‌ای و بین‌المللی تلقی می‌شود، اسناد متعددی برای پیش‌بینی سازوکارهای مقابله با فساد به تصویب رسیده‌اند که با توجه به شیوع و تنوع جرائم مرتبط با فساد اداری، می‌توانند تحقق بیانیه گام دوم انقلاب را سرعت بخشند. لذا هدف عمده بررسی مفاد توصیه‌ها و چگونگی کاربست و تعامل آنها با اهداف مورد نظر مقام معظم رهبری است. روش توصیفی- تحلیلی به شکل کتابخانه‌ای ما را در پاسخ نسبت به کم و کیف اجرای توصیه‌نامه‌ها و چارچوب ملی آن در قالب بیانیه گام دوم رهنمون خواهند شد. با واکافی جایگاه پلیس، به عنوان یک نهاد نظارتی زیرنظر قوای مجریه و قضائیه (نیروهای انتظامی و ضابطان عام و خاص)، در مبارزه با فساد اداری، چند مؤلفه در بهبود کارکرد پلیس می‌تواند مؤثر باشد: اتخاذ تدابیری جهت تضمین اثربخشی مراجع تحقیقاتی، استفاده مؤثر از روش‌های سنتی و نوین تحقیقاتی، تدابیری جهت اطمینان از کارایی تحقیقات، محافظت از شهود و ادله و نهایتاً معکوس نمودن بار اثبات دلیل. بر این اساس پلیس و تحقیقات آن، پیش (جهت پیشگیری از وقوع احتمالی فساد) و پس از کشف جرم (جهت جلوگیری از شیوع و سلب اعتماد عمومی به ارکان نظام اداری)، از مهم‌ترین واکنش‌های کیفری نسبت به فساد اداری است. اهمیت مرحله تحقیقات با توجه به پیچیدگی‌های فساد اداری و گاه فراملی بودن آن، لزوم التزام به اسناد بین‌المللی را دوچندان می‌کند که کنوانسیون مریدا از جمله آنهاست. لذا برای تحقیق و کارآمدی دستگاه-های نظارتی و قاطعیت آنها در راستای بیانیه گام دوم انقلاب، روزآمدی شیوه‌های تحقیقاتی و کارکردگرایی و گاهی عدول از سنن پیشین کسب دلیل لازم می‌آید.

کلیدواژه‌ها